Zaostrzenia POChP

Zaostrzenia POChPOceń:
(4.00/5 z 4 ocen)
Zaostrzenia POChP

Zaostrzenie POChP to nasilenie objawów (duszności, kaszlu i odkrztuszania plwociny) większe niż zwykłe wahania tych objawów z dnia na dzień.

Przyczyny zaostrzeń

Najczęstszą przyczyną zaostrzeń POChP są zakażenia dróg oddechowych - wirusowe (np. grypa, przeziębienie) albo bakteryjne. U chorego na POChP „zwykłe przeziębienie” często powoduje dłużej utrzymujące się objawy, z towarzyszącym nasileniem duszności i kaszlu.

Zakażenie bakteryjne i wirusowe są trudne do odróżnienia, gdyż większość zakażeń wirusowych ulega nadważeniu bakteryjnemu. Zakażenie jako przyczyna zaostrzenia POChP jest prawdopodobne, gdy chory odkrztusza plwocinę o charakterze ropnym (żółtą lub zielonkawą), gorączkuje, a w badaniach dodatkowych stwierdza się zwiększoną liczbę leukocytów (białych krwinek).

Inne przyczyny zaostrzeń

  • zanieczyszczenie powietrza – na przykład pyłami, dwutlenkiem siarki, tlenkami azotu – niektórzy chorzy na POChP czują się gorzej w dni, kiedy stężenie zanieczyszczeń jest większe, a narażenie na szczególnie duże stężenie substancji szkodliwych może powodować zaostrzenia choroby.
  • działania niepożądane leków - do leków, które mogą działać szkodliwie u chorych na POChP zaliczamy ß-blokery (stosowane u chorych na nadciśnienie i chorobę niedokrwienną serca). Szkodliwe działanie mogą mieć zwłaszcza leki tzw. nieselektywne, czyli działające zarówno na receptory ß1 jak i ß2). Ryzyko związane ze stosowaniem ß-blokerów selektywnych (działających głównie na receptor ß1, do tej grupy należy większość stosowanych obecnie ß-blokerów) jest mniejsze. Warto jednak pamiętać, aby zawsze mówić lekarzowi, że chorujemy na POChP. Ryzyko działań niepożądanych jest większe u chorych z ciężkimi postaciami POChP. Zdecydowanie przeciwwskazane jest stosowanie leków uspokajających i nasennych. Niektóre leki z tej grupy mogą być bardzo groźne dla chorych na ciężką i bardzo ciężką POChP. Są to szczególnie leki z grupy benzodiazepin, do których należy wiele stosowanych obecnie leków nasennych i uspokajających. Nigdy nie wolno przyjmować leków z tej grupy bez konsultacji z lekarzem, ponieważ zmniejszają one napęd oddechowy i u chorych na zaawansowaną POChP mogą prowadzić do ciężkiej niewydolności oddechowej. Należy również zachować ostrożność przyjmując leki rozluźniające mięśnie (stosowane m.in. w schorzeniach kręgosłupa). Mogą one wpływać hamująco na aktywność mięśni oddechowych, zwiększając również ryzyko niewydolności oddechowej.

Pogorszenie duszności i wystąpienie niewydolności oddechowej w przebiegu POChP mogą również wywołać choroby, które współistnieją z POChP albo są konsekwencją zmian patofizjologicznych w przebiegu tej choroby. Należą do nich:

  • zatorowość płuca - niewydolność oddechowa, szczególnie jeżeli towarzyszy jej przewlekłe unieruchomienie w pozycji leżącej lub siedzącej, zwiększa ryzyko zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej. Zakrzepica żylna jest spowodowana skrzepnięciem krwi w naczyniach żylnych nóg. Jest ono spowodowane zwolnieniem przepływu krwi przez żyły oraz zmianami w składzie krwi i ścianie naczyń, zwiększającymi ryzyko tworzenia się skrzepów w naczyniach. Fragment skrzepniętej w żyle krwi (skrzeplina) może popłynąć z prądem krwi do prawego przedsionka serca, skąd przedostaje się do prawej komory i płynie dalej przez tętnice płucne. W końcu zatyka różnej wielkości tętnicę płucną, odcinając dopływ krwi do części płuca. Powoduje to duszność i często niewydolność oddechową.
  • odma opłucnowa - jest to stan w którym powietrze dostaje się do jamy opłucnej, czyli pomiędzy płuco, a ścianę klatki piersiowej. Powoduje to zapadnięcie się płuca, które nie może prawidłowo spełniać swojej funkcji. Nasilenie duszności i stopień niewydolności oddechowej zależą od wielkości odmy, czyli ilości powietrza, które dostało się do jamy opłucnej. Najczęstszą przyczyna odmy u chorych na POChP jest pęknięcie drobnego pęcherza rozejmowego zlokalizowanego blisko powierzchni płuca. Do pewnego rozpoznania odmy konieczne jest wykonanie radiogramu (zdjęcia radiologicznego) klatki piersiowej. W leczeniu dużej odmy konieczne jest wprowadzenie drenu (grubej rurki) przez ścianę klatki piersiowej do opłucnej i pozostawienie go zwykle przez kilka dni. W przypadku małej odmy czasami wystarcza tlenoterapia.
  • zapalenie płuc - infekcja dróg oddechowych, będąca częstą przyczyną zaostrzenia, niekiedy obejmuje również miąższ płucny, prowadząc do zapalenia płuc. Zajęcie przez infekcje miąższu płuca nasila niewydolność oddechową. Do postawienia prawidłowego rozpoznania konieczne jest wykonanie radiogramu klatki piersiowej.

Objawy zaostrzenia POChP

Objawy zaostrzenia POChP to nasilenie duszności, kaszlu i odkrztuszania plwociny, które jest większe niż zwykłe wahania tych objawów z dnia na dzień. Odkrztuszana plwocina może niekiedy mieć charakter ropny (żółty lub zielonkawy kolor). Często zwiększa się jej ilość.

Niekiedy w zaostrzeniu występuje również gorączka. Zaostrzenie może mieć charakter nagły, kiedy napad duszności rozpoczyna się gwałtownie, w ciągu minut lub godzin, lub stopniowy, kiedy objawy narastają w ciągu kilku dni.

Kiedy skontaktować się z lekarzem

Jeżeli zauważasz, że duszność i kaszel są nasilone bardziej niż zwykle i nie odpowiadają na doraźne stosowanie leku rozkurczającego oskrzela (ß-mimetyku i/lub leku przeciwcholinergicznego) warto od razu skontaktować się z lekarzem. Wielu chorych na POChP opóźnia niestety moment kontaktu z lekarzem, czekając aż duszność będzie mocno nasilona, co może opóźnić skuteczne leczenie i zwiększa ryzyko dla zdrowia chorego. Skontaktuj się z lekarzem również wtedy, kiedy masz gorączkę i odkrztuszasz zwiększoną ilość żółtej lub zielonkawej plwociny.

Należy pilnie wezwać pogotowie (999 lub 112), jeżeli chory lub jego rodzina zauważają jeden lub więcej z następujących objawów:

  • bardzo nasilona duszność, utrudniająca mówienie i nie reagująca na doraźnie przyjmowane leki rozkurczające oskrzela
  • nasilona senność, uczucie bliskiego omdlenia, nasilone zawroty głowy, mroczki przed oczyma
  • silny i nie ustępujący ból w klatce piersiowej.

Metody unikania zaostrzeń

  • Rzuć palenie! jest to pojedyncza, najbardziej skuteczna metoda leczenia POChP! Chory (z pomocą lekarza) powinien dołożyć wszelkich starań, by rzucić palenie – stawką jest jakość i długość życia.
  • Regularnie kontroluj się u lekarza, nawet wtedy, gdy nie masz objawów choroby (najlepiej co 3—6 miesięcy).
  • Stosuj leki zgodnie z zaleceniami lekarza. Jeżeli lekarz nie zajmujący się chorobami płuc przepisuje Ci nowy lek, poinformuj go, że chorujesz na POChP. Nie przyjmuj leków uspokajających lub nasennych bez konsultacji z lekarzem. Leki rozkurczające oskrzela poprawiają czynność Twoich płuc i zmniejszają objawy POChP, natomiast steroidy wziewne zmniejszają ryzyko zaostrzeń POChP (ale tylko u chorych z FEV1<50% i częstymi zaostrzeniami).
  • Co roku przed sezonem grypowym (jesień—wiosna) szczep się przeciwko grypie. Osoby w wieku >65 lat, albo z FEV1>40% wartości należnej powinny również przyjmować okresowo szczepionkę przeciwko pneumokokom.
  • Unikaj zanieczyszczeń powietrza (atmosferycznego – śledząc komunikaty na temat zanieczyszczeń) i wewnątrz pomieszczeń (dbając o właściwą wentylację w kotłowni i kuchniach, w których używa się gazu). Jeżeli pracujesz zawodowo, zwróć uwagę, czy powietrze w Twoim miejscu pracy nie jest zanieczyszczone.
  • Ćwicz regularnie, niezależnie od zaawansowania POChP. Mimo, że nie ma bezpośrednich dowodów na to, że ćwiczenia zmniejszają ryzyko zaostrzeń, to poprawiają one Twój stan zdrowia, wydolność fizyczną i ułatwiają radzenie sobie z chorobą.

Data utworzenia: 24.08.2010
Data aktualizacji: 12.06.2012
Zaostrzenia POChPOceń:
(4.00/5 z 4 ocen)
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Lekarze odpowiadają na pytania

  • Skąd się bierze flegma u palaczy?
    Rano pobudka, kaszel i wypluwanie flegmy. Ale skąd ta flegma u palaczy? Czy to normalne w okresie jesienno-zimowym?
  • Ochrona radiologiczna pacjenta
    W tomografii komputerowej wykryto, że moje prawe płuco jest dotknięte azbestem i niżej widoczna jest malutka plamka. Pracowałem przeszło 50 lat przy azbeście i to skutki. Podejrzewają raka płuc.

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies